Tijdens de feestelijke avond in Studio Wieman op 10 juni 2026 zijn de winnaars van de Amsterdamse Architectuurprijs (AAP) 2026 bekendgemaakt. De vakjury bekroonde de Universiteitsbibliotheek UvA, ontworpen door MVSA Architects in samenwerking met Buro van Stigt in opdracht van de Universiteit van Amsterdam, met de prestigieuze vakprijs. De publieksprijs ging naar De Nieuwe Meent, een wooncoöperatie aan het Archimedesplantsoen nabij station Science Park in Amsterdam.
De vakjury over De Universiteitsbibliotheek UvA
Op de duurste vierkante meters van Amsterdam is met de Universiteitsbibliotheek een niet-commerciële studieplek gerealiseerd voor studenten. Het is een krachtig en noodzakelijk statement dat hiermee een belangrijke academische functie in het hart van de binnenstad is behouden. De jury heeft diepe bewondering voor de jarenlange strijd die is gevoerd om dit rijksmonument te behouden en een prachtige nieuwe functie te geven. De bibliotheek is een oase van rust die de drukke binnenstadscampus compleet maakt.
Bij binnenkomst wordt de jury direct gegrepen door de overtuigende ‘vibe’ en de openheid van het hoge, lichte atrium. De jury is vol lof over de manier waarop de nieuwbouwingrepen het historische Binnengasthuis hebben getransformeerd tot een magische ruimte. De glazen overkapping van ‘de boom (of het blad) der wijsheid’ verbindt de oude ziekenhuispanden op een vanzelfsprekende wijze. De jury waardeert dat de glazen overkapping is ontworpen vanuit de logica van de meest efficiënte draagconstructie. De nieuwbouw op de hoek van de Nieuwe Doelenstraat, die twee historische gebouwen verbindt, maakt op een subtiele en doeltreffende wijze het gebouwencluster compleet. Het kunstwerk van bronzen letters als gevelscherm van de nieuwbouw is een goede neutrale en passende keuze bij de functie van het gebouw. Daarnaast is de transformatie van de oudbouw een overtuigend en bijna tastbaar voorbeeld van omkeerbaarheid. De ritmiek van bedden in de voormalige ziekenzalen is vervangen door eenzelfde ritme van bureaus met laptops. In alles is zichtbaar dat de architect van de renovatie en de architect van de nieuwbouw overtuigend hebben samengewerkt. Ieders werk blijft individueel herkenbaar, terwijl het samen één integraal gebouw is geworden.
Hoewel de smaken over de Boom der Wijsheid binnen de jury verschillen, vinden zij dit unaniem van ondergeschikt belang ten opzichte van de maatschappelijke betekenis, de gebruikskwaliteit, de impact op de buurt en de aanpasbaarheid van het project. Het gebouw is een prachtig voorbeeld van duurzame functievrijheid. De monumentale panden van het voormalige ziekenhuis zijn behouden en getransformeerd tot bibliotheek, maar kunnen in de (verre) toekomst weer een andere functie krijgen. De nieuwe kap is zelfdragend zodat deze relatief makkelijk kan worden vervangen door iets dat in de toekomst aansluit op mogelijk andere functies, voorkeuren of opgaven. Door slimme ingrepen is het gebouw geschikt gemaakt voor de huidige tijd. De bankjes in het chirurgisch theater zijn aangepast aan huidige lichaamslengtes, er is een grote fietsenstalling ondergronds en duurzaamheid is als vanzelfsprekende factor overal doorgevoerd.
De Universiteitsbibliotheek is een inspirerend voorbeeld hoe men door het verbinden van bestaande bouw met nieuwbouw kwaliteit kan blijven toevoegen aan de stad. Het op deze manier optoppen, splitsen en inbreiden in bestaande contexten ziet de jury als toekomst van de gebouwde omgeving.
Lees HIER het juryrapport.
