Tekst en foto: Alinda van Neerven
De 9-jarige Ena zwaait de voordeur vol enthousiasme open, nog voordat er is aangebeld. “Chantal is er!” roept ze naar haar 8-jarige broertje Jovan, die met zijn schrift en boeken al klaar zit aan de keukentafel. Het wekelijkse DoorleesExpress-bezoek kan beginnen!
Chantal van den Boogaard-Louwers is één van de vrijwilligers die deelneemt aan de DoorleesExpress, een landelijk programma dat deze zomer is gestart in Veldhoven en een uitbreiding is van de VoorleesExpress. Beide projecten worden gecoördineerd door de Bibliotheek Veldhoven, in samenwerking met Cordaad Welzijn. Waar de VoorleesExpress gericht is op kinderen van 2 tot 8 jaar, richt de DoorleesExpress zich op kinderen van 8 tot 12 jaar, die extra ondersteuning kunnen gebruiken bij het lezen. Vrijwilligers gaan 20 keer, liefst wekelijks een uurtje, bij een gezin thuis op bezoek om hierbij te helpen.
“Deze doelgroep vind ik ontzettend leuk om mee te werken”, licht Chantal haar keuze voor het vrijwilligerswerk toe. “Ik ben leerkracht in het speciaal onderwijs, waar de leerlingen problemen ondervinden in hun spraak- en/of taalontwikkeling. Voor mij is het als afwisseling ook fijn om kinderen te helpen die meekunnen in het regulier onderwijs, maar bij wie leesplezier niet vanzelfsprekend is. Bijvoorbeeld omdat Nederlands niet hun moedertaal is of omdat ze de juiste boeken niet gevonden krijgen.”
Wolven én Anne Frank
Bij Ena en Jovan Nedeski blijkt dit allebei het geval te zijn. Ze zijn met hun ouders bijna drie jaar geleden vanuit Macedonië naar Nederland verhuisd en hebben in die korte tijd het Nederlands al aardig onder de knie gekregen. Lezen vonden ze allebei nog niet zo leuk, waardoor ze het weinig deden in hun vrije tijd en als ze het al deden, kozen ze steeds voor dezelfde soort boeken. Een leerkracht van basisschool EigenWijs maakte de ouders attent op de mogelijkheid om deel te nemen aan de DoorleesExpress. Chantal brengt ze op deze woensdagmiddag voor de zevende keer een bezoek.
Chantal: “Plezier in lezen begint natuurlijk begint met boeken die je aanspreken! Ik laat ze kennismaken met verschillende soorten boeken en onderwerpen en merk vanzelf wat aanslaat en wat niet.” Ena knikt instemmend: “Dankzij Chantal lees ik nu ook informatieboeken, want ik vind heel veel dingen interessant. Over dieren, over de wereld en andere landen, en over geschiedenis.” Ze laat de boeken zien die ze heeft geleend bij de bieb: een informatieboek over wolven én een leesboek over Anne Frank.
Ook het toneellezen blijkt heel goed te werken, een vorm van samenlezen waarbij de kinderen en Chantal om en om stukjes tekst vanuit verschillende personages voorlezen. “Toneellezen is het allerleukste!” vindt Jovan, die wel nog even strijd heeft met zijn zus bij de keuze van de personages. Gelukkig weet Chantal het tactisch op te lossen door zelf het minst favoriete personage op zich te nemen. In alles is te merken dat Chantal een flinke dosis ervaring heeft in het onderwijs: haar rust, duidelijkheid, creativiteit, humor en het delen van persoonlijke gebeurtenissen maken haar aanpak heel aansprekend voor de kinderen.
Het komt me de neus uit
“Sinds Chantal er is, vind ik lezen veel leuker”, vertelt Ena wanneer ze klaar zijn met het toneellezen. Haar broertje is het daar ook mee eens: “Chantal neemt elke keer nieuwe boeken mee, ze leest voor en we doen veel spelletjes!” “Ja, en natuurlijk zijn dat taalspelletjes waarbij we meteen nieuwe woorden en zinnen oefenen”, vult Chantal met een knipoog aan. Ze vertelt dat ze zelf ook een memory-kennismakingsspel heeft gemaakt voor de DoorleesExpress. “Vanuit de bieb zijn er meerdere exemplaren professioneel gedrukt zodat andere vrijwilligers er gebruik van kunnen maken. Ook is er landelijk aandacht voor geweest op het social media-account van de VoorleesExpress. Daar ben ik supertrots op!”
Trots is Chantal ook op Jovan en Ena. Tijdens haar bezoek lezen ze goed voor, hebben er veel plezier in en door de afwisseling die Chantal aanbrengt tussen zelf laten lezen, samen lezen, voorlezen en spelletjes doen, blijven ze enthousiast en geconcentreerd. Wanneer ze een woord tegenkomen dat ze nog niet kennen, vragen ze meteen aan Chantal wat het betekent. Andersom vraagt Chantal ook aan de kinderen of ze iets wel of niet begrijpen. Zo komt tijdens het toneellezen de uitdrukking ‘het komt me de neus uit’ voorbij. “Wat denken jullie dat het betekent? Dat er iets echt uit je neus komt?” Jovan en Ena beginnen te lachen en leggen uit dat je dan ergens geen zin in hebt. “Heel goed!” complimenteert Chantal ze.
‘Juf Chantal’, zoals ze regelmatig door de kinderen wordt genoemd, komt het gezin in ieder geval nog lang niet de neus uit. Aan het einde van het bezoek vraagt Ena of ze volgende week weer komt, en nog héél vaak erna. Ook krijgt ze bij het afscheid een dikke knuffel van de kinderen. De vader van Jovan en Ena, die tijdens het bezoek op de achtergrond aanwezig is, is ook erg te spreken over de begeleiding: “Ik merk dat de kinderen meer en beter lezen en heb de DoorleesExpress al aanbevolen aan onze overburen, die uit Oekraïne komen!”
“Het is zeker waar dat vrijwilligerswerk jezelf ook veel brengt”, vertelt Chantal na afloop van het bezoek. “Het geeft zoveel voldoening als je merkt dat de kinderen vooruitgaan en vooral meer plezier krijgen in lezen. Ik heb de afgelopen weken al vaak met een grote glimlach over mijn vrijwilligerswerk verteld. Regelmatig hoor ik dan: dat zou ik ook wel willen gaan doen als ik meer tijd heb. Ik zou zeggen, gewoon doen want het kost maar een beetje tijd en geeft heel veel energie!”
Ook vrijwilliger worden? Kijk voor meer informatie op bibliotheekveldhoven.nl/doorleesexpress. Gezinnen dienen door een toeleider aangemeld te worden, bijvoorbeeld een leerkracht.
