Het boek Mensen als zonnen en mensen als manen van Xillan Macrooy (Blauw Gras) is uitgeroepen tot winnaar van de Hebban • Winq Regenboogprijs. Dat maakte juryvoorzitter Albert Verlinde bekend tijdens de feestelijke prijsuitreiking in boekhandel Scheltema in Amsterdam.
Het winnende boek is volgens de jury het Nederlandstalige queerboek dat de meeste impact heeft gehad op de queercommunity. De publieksjuryprijs is een samenwerking tussen lezerscommunity Hebban en queermagazine Winq in het kader van Pride Amsterdam. Zaterdag staat Xillan Macrooy samen met andere queer boegbeelden op de unieke Boekenboot, die namens het boekenveld meevaart tijdens de Amsterdam Canal Parade als statement tegen censuur van (queer)boeken.
Xillan Macrooy (1993) is een Surinaams-Nederlandse verhalenverteller in muziek, literatuur en theater. Mensen als zonnen en mensen als manen is zijn debuutroman over een in Suriname opgroeiende jongen die in Nederland zichzelf en de ware liefde hoopt te vinden. De coming-of-ageroman is ook een van de vijf titels die nog kans maakt op de Hebban Debuutprijs, die later deze maand bekend wordt. Naast zijn debuutroman maakte hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.
Macrooy ziet de prijs als een bevestiging van zijn ingeslagen weg: ‘Ik voel me sinds kort deel van een stroming van (Caribisch-)Nederlandse schrijvers, shapeshifters zoals ik, die het culturele landschap verrijken met nieuwe taal, omdat we ons niet langer aanpassen aan de verwachtingen. Daarmee geven we de wereld niet alleen nieuwe woorden, maar ook nieuwe dromen. Ik ben blij dat ik mezelf mag herkennen in andere woordkunstenaars. Ik ben blij dat ik verrast en geïnspireerd mag worden door de woordkunstenaars om mij heen. Ik ben blij dat ik mag spreken vanuit “wij”, want dat is niet altijd vanzelfsprekend geweest. Mijn winst betekent een winst voor alle shapeshifters. Ik ben ervan overtuigd dat de toekomst toebehoort aan alle wij-denkers die meervoudigheid vieren.’
Juryrapport (te downloaden onderaan het artikel)
De jury prijst de gelaagdheid en eigentijdsheid van het boek: ‘Een boek als een wervelwind, met scènes die zich nestelen in je hart. Er zijn vele lagen; we zien het eenzame gevecht van een jongen die worstelt met zijn homoseksualiteit. Een worsteling zowel in Suriname, waar hij zich geconfronteerd ziet met een door mannelijkheid bepaalde maatschappij, als in Nederland, waar de vrijheid hem met heel andere problemen confronteert, zoals de hardheid van Grindr en soms gevaarlijke, gewelddadige seksuele dates.
De jury is ervan overtuigd dat dit boek een jong publiek zal aanspreken, niet alleen door het thema, maar ook door het gebruik van appberichten, hedendaags taalgebruik en de beschrijving van ontmoetingen via apps.’
Jury
De jury bestond uit: Audrey Adelin (auteur en winnaar van de prijs in 2025 met Kleine gelukjes), Sumit van Lenthe (chef redactie Winq), Marjolein Hordijk (programmamaker), Bart Nijensteen (winkelmanager Athenaeum Zuidoost) en Albert Verlinde (tv-persoonlijkheid en voorzitter).
Queer verhalen onder druk
Wereldwijd staan queer schrijvers steeds vaker onder druk en worden queerboeken geweerd in bibliotheken en scholen. Met de Hebban • Winq Regenboogprijs willen lezerscommunity Hebban en queermagazine Winq bijdragen aan het vergroten van de zichtbaarheid van lhbtiqa+-boeken. Uit eerder consumentenonderzoek bleek al dat Nederlanders diversiteit en representatie in het boekenaanbod voor zowel kinderen als volwassenen belangrijk vinden*. Dit jaar staat Xillan Macrooy als winnaar samen met andere bekende queer boegbeelden op de speciale Boekenboot die op 1 augustus namens het boekenveld, als 32e boot in de parade, meevaart met de Canal Parade. Met deze boot wordt aandacht gevraagd voor de groeiende druk op queerboeken en wordt de kracht van deze verhalen gevierd.
Hebban • Winq Regenboogprijs
Na twee succesvolle edities van de Regenboog 100, de honderd mooiste, leukste en belangrijkste lhbtiqa+-boeken aller tijden, organiseren Hebban en Winq sinds 2023 gezamenlijk de Hebban • Winq Regenboogprijs (voorheen Regenboogboek van het Jaar). De prijs bekroont het beste oorspronkelijk Nederlandstalige queerboek dat in het afgelopen kalenderjaar de meeste impact heeft gehad op de queercommunity. Sinds 2025 is de prijs een combinatie van een publieks- en juryverkiezing. Bezoekers van Hebban en Winq brachten hun stem uit op zeventien oorspronkelijk Nederlandstalige queerboeken die verschenen tussen 1 april 2025 en 1 januari 2026. Hieruit ontstond een shortlist van drie boeken, met daarop ook En garde van Lianne Damen (Ambo|Anthos) en De rest is naakt van Emma Zuiderveen (Prometheus). De winnaar werd vervolgens gekozen door een vijfkoppige jury en ontvangt een geldbedrag van € 1.000 en promotie op de Hebban-kanalen. Vorig jaar ging de prijs naar Kleine gelukjes van Audrey Adelin.
Hebban en Winq werken samen met literair weblog Tzum, die ook een prijs organiseert voor regenboogboeken: het BruutTAAL Regenboogboek van het Jaar 2026. Deze juryprijs is dit jaar gewonnen door Jij blijft van Gerard van Emmerik.
Download hieronder het juryrapport
