Janneke Krommendijk werkte ruim 46 jaar in de bibliotheekwereld. 25 jaar als assistent-bibliothecaresse bij de bibliotheek Almelo en daarna 22 jaar als mediathecaris op CCG Reggesteyn in Nijverdal. Ze vindt het eeuwig zonde als kennis verloren gaat…
Columnisten / bloggers schrijven op persoonlijke titel en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de redactie.
(Video onder bericht)
De digitale kloof is toch groter dan je verwacht. Met enige regelmaat geef ik informatieve workshops over digitale weerbaarheid. Een groepje deelnemers, meestal dames soms een enkele heer, en ikzelf, komen in de bibliotheek of ergens anders bij elkaar en gaan in gesprek. Ik laat wat voorbeelden en filmpjes zien en dan ontstaat het gesprek. En blijkt al snel hoe summier de kennis van de deelnemers soms is. Als fundamentele basiskennis ontbreekt dan valt er nog veel te winnen. Simpel uitleggen en laten zien waar je aan kunt herkennen of de site betrouwbaar is. Zeg nou zelf. Hoe kun je een foute website herkennen als je niet weet hoe de echte, betrouwbare homepage eruit moet zien? Daarvoor zet ik me in en met mij veel docenten van SeniorWeb overal in bibliotheken in het land.
Mijn coördinator van de bibliotheek attendeerde mij op het nieuwe programma van Digisterker. DigiVeiliger is het nieuwe programma dat wordt toegevoegd aan de bestaande serie. In te zetten als eenmalige workshop waarbij je aandacht schenkt aan 1 van de 5 thema’s uit de serie. Of als serie waarbij in meerdere thema’s aan de orde kunnen komen. Voor mij is het onderwerp ‘digitale weerbaarheid’ heel belangrijk. Deelnemers kunnen veilig oefenen in de beveiligde omgeving en zo kennis vergroten. Weerbaarder worden heeft alles te maken met nadenken, informatie combineren en als het nodig is op onderzoek gaan. Weten wat je moet doen en vooral weten hoe je moet handelen als je iets dreigt te overkomen of… ja als het al gebeurd is, wat dan?
Digitaal weerbaar worden heeft alles te maken met beter je weg leren vinden op het internet. Hoe ga je om met informatie, hoe kun je filteren en bovenal hoe beoordeel je of je de gevonden informatie kunt vertrouwen. Is het reclame, is het nep of is het bericht bedoeld om je bankrekening leeg te plunderen, ik bedoel maar.
Het deed me goed, toen na afloop van mijn laatste workshop een deelnemer zie, ‘hier leer ik nog eens wat’. Ik maakte de vergelijking met zwemles. Bij zwemles leer je verschillende zwemslagen, duiken, zwemmen met kleren aan en je haalt één of meerdere diploma’s. En dan moet je nog heel veel oefenen, want alleen de zwemslag oefenen op het droge? Je komt er pas achter wat zwemmen is als je in het water ligt.
Vergelijk dat met de schooljeugd van tegenwoordig. Zij groeien op in het digitale tijdperk dat onuitwisbaar deel uitmaakt van het lesprogramma. Wij, als professionals, leerden ’navigeren ooit in chaos’, voor mij een dag cursus bij de Universiteit Twente in Enschede, ergens midden jaren ’80 van de vorige eeuw. Langzamerhand stapje voor stapje de digitale wereld in. Tekstverwerken met ‘Word Perfect’, ingewikkelde boomstructuren bouwen met allerlei vertakkingen. Enfin, de nodige zweetdruppels verder, zo leerden wij wel omgaan met vernieuwingen. Zo vast ook diegenen die vanuit de werksituatie met computers moesten leren omgaan. Maar wat als je niet werkte? Of als je dacht wel zonder die fratsen te kunnen? Je had immers een telefoon om te bellen, je kon een brief schrijven, postzegeltje plakken….
Die wereld is gigantisch veranderd, sterker nog die wereld bestaat niet meer. Een brief versturen is een zeldzaamheid en bijna onbetaalbaar ook, maar dat is een ander verhaal. Een gebruiksaanwijzing voor een nieuw apparaat? ‘Kunt u downloaden vanaf het internet mevrouw’. Neem post van het ziekenhuis, die kun je inzien met gebruikmaking van je Digid. De specialist die even een app op jouw telefoon installeert, want daar kun je alles nalezen (echt gebeurd). Dan komt er een moment dat iemand gaat zeggen, ‘je moet maar eens op cursus en die worden gegeven in de bibliotheek’. Of zoals mijn vriendin het uitdrukte ‘omdat ik er niet genoeg van weet, ben ik veel te bang en zie ik beren op de weg die er helemaal niet zijn’. Credo: jaag de beren weg, aan de slag!
‘DigiVeiliger’ is een nieuw programma en voor zover ik kan bekijken een aanrader voor bibliotheken omdat het een toevoeging is aan de serie programma’s die al beschikbaar zijn. Voorlopig komt DigiVeilig op proef gratis beschikbaar voor vijftien bibliotheken die zich aanmelden om met het programma aan de slag te gaan. Daarna is het de bedoeling dat alle bibliotheken in Nederland het programma kunnen inzetten. Nieuwsgierig geworden? Meer weten? www.digisterker.nl en https://www.digisterker.nl/digiveiliger/
