Tekst: Janneke Krommendijk werkte ruim 46 jaar in de bibliotheekwereld. 25 jaar als assistent-bibliothecaresse bij de bibliotheek Almelo en daarna 22 jaar als mediathecaris op OCG Reggesteyn in Nijverdal. Ze vindt het eeuwig zonde als kennis verloren gaat…
Columnisten / bloggers schrijven op persoonlijke titel en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de redactie.
Zoek een boek, appeltje eitje of toch niet…..? Ik heb wel een idee waardoor het komt dat het zoeken als moeilijk kan worden ervaren. Een tijdje geleden was ik in een boekhandel en observeerde daar een oma met kleindochter, die een boek wilden uitzoeken. Eerst op zoek naar de juiste leeftijdsaanduiding en eenmaal gevonden pakte het meisje veel boeken, bekeek de achterkant en werd boek na boek teruggezet. Er was ‘niets’ bij, terwijl er toch veel boeken in de kasten stonden. Elk boek werd bekeken of het eeuwigheidswaarde had, teruggeplaatst met een ‘lijkt het me iets’’ of misschien niet spannend genoeg…
Dit schouwspel gade slaande denk ik terug aan de mediatheek. Ook ik merkte dat naar de bibliotheek gaan niet vanzelfsprekend is. De onbekendheid met boeken in de kast, zoeken in een doolhof van boeken is niet eenvoudig. Minder bibliotheekbezoek, minder interesse in lezen, minder bekendheid van boektitels, wellicht ook ouders die weinig of geen tijd besteden aan voorlezen, naast de bezuinigingen in de bibliotheekwereld. Het heeft er vast mee te maken. Op school zag ik leerlingen twijfelend bij de kast, ‘help wat moet ik hier’ en ‘zal ik wel wat pakken of niet maar niet’? Het stond bijna op hun voorhoofd geschreven. Dus er naar toe, bemoeide me vervolgens met het zoekproces, informeerde naar hun interesses en probeerde een titel te adviseren die kon aansluiten bij de wensen van de zoeker. Vaak lukte het om een passend boek te vinden. Mijn laatste troef was, ‘weet je als je het boek na dertig bladzijden lezen niets vindt, dan breng je het gewoon terug. Als je het niet leukt vindt, dan hoef je het niet uit te lezen dan kies je iets anders’.
Maar dan de lezer die geen hulp durft te vragen. Die staat verloren in dat doolhof van kasten en pakt uiteindelijk iets op goed geluk. Dat kan goed uitpakken en dan kiest diegene de volgende keer vast voor een boek uit diezelfde kast en blijft de rest van het boekenbezit onontdekt. Dit is het minst erg. Wordt er geen boek gevonden, dan ben je een potentiële lezer kwijt, denk maar niet dat hij/zij ooit terug komt om nog een keertje iets te zoeken.
Oplossingen: Boeken frontaal plaatsen, kastindeling veranderen, over boeken vertellen, vloggen, leesclubs opzetten, workshops geven, schrijvers uitnodigen. Staan boeken die Influencers bespreken op een opvallende plek? En is de (school)bibliothecaris bereikbaar voor advies? De professional die zelf veel leest en weet waarover het gaat? Alles lezen kan niet en hoeft niet. Recensies helpen om een indruk te geven van boeken, films, games of… er is zoveel nieuws onder de zon. De bibliothecaris als vraagbaak in een nieuwe wereld, die snel verandert in een bekende wereld waar veel te ontdekken valt.
Een groots compliment dat je als professional kunt krijgen is het volgende: een groepje tweede klassers vertelde ik over ‘De jongen in de gestreepte pyjama’. Een jongen, helemaal geen lezer, nam een exemplaar mee. Twee dagen later kwam hij om te vragen of we ook deel twee hadden. Nee dus, dan moet ik het vanavond zelf schrijven was mijn antwoord. Hij keek zo verbaasd, dat kon niet. Nee, dat kon ook niet, het was een grapje,
